تولید تسمه نقاله یکی از مهمترین فرآیندهای صنعتی در دنیای امروز محسوب می شود. تسمه های نقاله به عنوان یکی از پرکاربردترین تجهیزات در صنایع مختلف، نقش حیاتی در جابجایی مواد و محصولات ایفا می کنند. از معادن و کارخانه های تولیدی تا فرودگاه ها و مراکز توزیع، همه به نوعی از این محصولات استفاده می کنند. در این مقاله به بررسی کامل فرآیندهای تولید تسمه نقاله، مواد اولیه مورد استفاده، تجهیزات خط تولید و استانداردهای مرتبط می پردازیم.
صنعت تولید تسمه نقاله در ایران با پیشرفت تکنولوژی و افزایش نیاز صنایع مختلف، رشد قابل توجهی داشته است. شرکت های تولیدکننده با بهره گیری از دانش فنی روز دنیا و تجهیزات مدرن، محصولاتی با کیفیت بالا و مطابق با استانداردهای بین المللی ارائه می دهند.
مواد اولیه در تولید تسمه نقاله
مواد اولیه مورد استفاده در تولید تسمه نقاله تأثیر مستقیمی بر کیفیت، دوام و عملکرد نهایی محصول دارد. انتخاب مواد اولیه مناسب با توجه به کاربرد تسمه، شرایط محیطی و نوع مواد حمل شونده انجام می شود:
| نوع ماده | ویژگی ها | کاربردها |
|---|---|---|
| لاستیک طبیعی و مصنوعی | انعطاف پذیری بالا، مقاومت در برابر سایش، چسبندگی عالی | تسمه های نقاله سنگین برای معادن و صنایع فولاد |
| پلی اورتان (PU) | مقاومت بالا در برابر روغن و مواد شیمیایی، مناسب برای صنایع غذایی | صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی |
| پلی وینیل کلراید (PVC) | مقاوم در برابر رطوبت، قیمت مناسب، قابلیت شستشو | صنایع بسته بندی، کشاورزی و محیط های مرطوب |
| الیاف تقویت کننده (پلی استر، نایلون، آرامید) | استحکام کششی بالا، پایداری ابعادی | لایه های کششی تسمه های نقاله چندلایه |
| کابل های فولادی | مقاومت کششی بسیار بالا، مناسب برای مسافت های طولانی | تسمه های نقاله استیل کورد برای معادن بزرگ |
در تولید تسمه نقاله، مواد اولیه شامل پلیمرها، الاستومرها، الیاف تقویت کننده و افزودنی های شیمیایی هستند. همچنین از ترکیبات مقاوم سازی مانند الیاف فولادی برای مقاومت کششی بالا، الیاف آرامید برای مقاومت در برابر حرارت و نخ های پلی استر برای افزایش استحکام استفاده می شود.
نکته فنی مهم در انتخاب مواد اولیه
مواد اولیه باید در شرایط و دمای خاص و به دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شوند تا از اکسید شدن و کاهش کیفیت آنها جلوگیری شود. لاستیک طبیعی را قبل از استفاده باید به وسیله گرما کریستالیزه کرد.
فرآیندهای اصلی تولید تسمه نقاله
تولید تسمه نقاله فرآیندی پیچیده و چندمرحله ای است که نیازمند تجهیزات پیشرفته و دانش فنی بالا می باشد. مراحل اصلی این فرآیند عبارتند از:
تهیه و آماده سازی مواد اولیه
در این مرحله، مواد اولیه با کیفیت بالا انتخاب و پس از آزمایش های کنترل کیفیت، برای ورود به خط تولید تسمه نقاله آماده می شوند. مواد اولیه شامل پلیمرها، الاستومرها، الیاف تقویت کننده و افزودنی های شیمیایی است.
دستگاه میکسر در مرحله اولیه فرآیند تولید تسمه نقاله مورد استفاده قرار می گیرد. این دستگاه، مسئولیت آماده سازی ترکیب لاستیکی را بر عهده دارد که اساس تسمه نقاله را تشکیل می دهد. میکسر شامل یک جفت رول ضد چرخش است که از فولاد یا کروم سخت ساخته شده اند و موتوری که رول ها را به حرکت در می آورد.
در این مرحله، مواد اولیه با دقت بالا بر اساس فرمول های مربوطه اندازه گیری و با یکدیگر مخلوط می شوند. تمام مواد تشکیل دهنده در میکسر به خوبی توزیع و پراکنده می شوند.
لایه کششی که استحکام اصلی تسمه را تأمین می کند، با استفاده از الیاف مصنوعی یا فولادی تولید می شود. این لایه به صورت تار و پود بافته شده و سپس با مواد پلیمری آغشته می گردد. کیفیت این مرحله در تولید تسمه نقاله از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
یکی از اولین مراحل فرآیند تولید تسمه نقاله، دریافت و تاب دادن نخ به یکدیگر است. ابتدا تک رشته های نخ به هم می پیچند تا یک نخ ایجاد شود، سپس قطعات پیچ خورده را به یک دوک می پیچانند.
پس از اینکه ترکیب لاستیکی در دستگاه میکسر مخلوط شد، با استفاده از دستگاه کلندری فرآوری می شود. کلندرینگ، فرآیندی مکانیکی است که ترکیب لاستیکی را به ورقه های پیوسته با ضخامت های مختلف تبدیل می کند. این ورق ها به عنوان ماده اصلی برای تسمه نقاله عمل می کنند.
دستگاه کلندری شامل چند رول است که در یک پیکربندی پشته چیده شده اند. رول ها فشار و دما را اعمال می کنند تا ترکیب لاستیک به یک ورق پیوسته با ضخامت و عرض مورد نظر تبدیل شود.
در این مرحله، لایه کششی با مواد پوششی مانند لاستیک یا PVC پوشانده می شود. این پوشش از لایه داخلی محافظت کرده و ویژگی های نهایی تسمه مانند مقاومت در برابر سایش، مواد شیمیایی و حرارت را تعیین می کند.
در فرآیند تولید تسمه نقاله، عملیات عمدتاً شامل پوشش پارچه، ورق پوشش، و چسباندن لاشه تسمه و ورق پوشش است. برای جلوگیری از ورم کردن و لایه برداری در حین ولکانیزه کردن، پارچه باید قبل از پوشش خشک شود.
پرس تسمه نقاله برای چسباندن لایه های مختلف تسمه نقاله به یکدیگر استفاده می شود که منجر به افزایش استحکام، دوام و انعطاف پذیری می شود. این نوع پرس معمولاً برای تسمه های نقاله تقویت شده با پارچه یا تسمه های چندلایه به کار می رود.
لمینیت فرآیند چسباندن منظم چندین لایه تسمه به صورت طولی، چسباندن لاستیک لبه در دو طرف و پوشاندن لاستیک در بالا و پایین برای ایجاد یک تسمه خالی است.
پخت یا ولکانیزاسیون، فرآیندی حیاتی در تولید تسمه نقاله است. این فرآیند شامل قرار دادن ورقه های لاستیکی در معرض گرما و فشار برای تسهیل اتصال عرضی زنجیره های پلیمری است که منجر به یک ماده قوی تر و بادوام تر می شود.
عملیات ولکانیزاسیون یک فرآیند شیمیایی است که در آن مولکول های پلیمری توسط پل های اتمی به یکدیگر متصل می شوند. این امر باعث می شود که مولکول های ارتجاعی لاستیک به یکدیگر قفل شوند و در نهایت منجر به مقاومت و دوام لاستیک می شود. این فرآیند، برگشت ناپذیر است.
هنگامی که تسمه نقاله پخت و خنک شد، بسته به کاربرد، باید به عرض و طول مورد نظر بریده شود. برای برش دقیق تسمه نقاله پخته شده، از دستگاه برش استفاده می شود. این عملیات با دقت بالا انجام می شود تا ابعاد نهایی مطابق با استانداردها و نیاز مشتری باشد.
برای تسمه های نقاله بی پایان یا بدون درز، از دستگاه اتصال برای اتصال انتهای تسمه استفاده می شود و یک حلقه صاف و پیوسته ایجاد می کند. فرآیند اتصال شامل ترکیبی از گرما، فشار و مواد تخصصی برای تشکیل یک اتصال قوی و بادوام است.
خط تولید تسمه نقاله
خط تولید تسمه نقاله یک سیستم تولیدی پیچیده است که برای تولید تسمه نقاله به کار می رود. این خطوط تولید شامل دستگاه ها و تجهیزات مختلفی هستند که هر یک نقش مهمی در فرآیند تولید دارند:
- • دستگاه میکسر (مخلوط کن): برای آماده سازی ترکیب لاستیکی با رول های ضد چرخش و موتور محرک.
- • دستگاه کلندر: برای تبدیل ترکیب لاستیکی به ورقه های پیوسته با ضخامت مشخص.
- • دستگاه اکسترودر: برای شکل دهی مواد اولیه و تولید نوارهای لاستیکی.
- • پرس ولکانیزاسیون: برای انجام عملیات پخت نهایی تحت حرارت و فشار کنترل شده.
- • دستگاه برش (کات): برای برش دقیق تسمه به عرض و طول مورد نظر.
- • دستگاه اتصال یا جوش: برای اتصال انتهای تسمه و ایجاد تسمه های بی پایان.
انواع تسمه نقاله بر اساس روش تولید
تسمه های نقاله بر اساس روش تولید و مواد اولیه به انواع مختلفی تقسیم می شوند:
تسمه نقاله لاستیکی (EP و استیل کورد)
تولید تسمه نقاله لاستیکی با استفاده از ترکیبات لاستیک طبیعی یا مصنوعی انجام می شود. این تسمه ها برای کاربردهای سنگین صنعتی مانند معادن، فولاد و سیمان مناسب هستند. تسمه های استیل کورد با استفاده از کابل های فولادی گالوانیزه تقویت می شوند و برای مسافت های طولانی و بارهای بسیار سنگین ایده آل هستند.
تسمه نقاله PVC
تسمه نقاله PVC از جنس پلی وینیل کلراید تولید می شود و به دلیل قیمت مناسب، مقاومت در برابر رطوبت و قابلیت شستشو، در صنایع غذایی، بسته بندی و محیط های مرطوب کاربرد گسترده ای دارد.
تسمه نقاله PU (پلی اورتان)
در تولید تسمه نقاله از جنس PU، از پلی اورتان با خلوص بالا استفاده می شود. این تسمه ها برای صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی ایده آل هستند و مقاومت بالایی در برابر روغن و مواد شیمیایی دارند.
تسمه نقاله آجدار و الواتوری
تسمه های نقاله آجدار با داشتن برجستگی هایی روی سطح، امکان انتقال مواد در شیب های بیشتر را فراهم می کنند. تسمه های الواتوری نیز برای انتقال عمودی مواد طراحی شده اند.
کنترل کیفیت در تولید تسمه نقاله
در کارخانه تولید تسمه نقاله، تمام محصولات قبل از ورود به بازار از نظر کیفیت آزمایش شده و پس از دریافت تأییدیه وارد بازار می شوند. آزمایش های متداول عبارتند از:
- • تست استحکام کششی و پارگی
- • تست مقاومت در برابر سایش
- • تست مقاومت در برابر حرارت و مواد شیمیایی
- • تست چسبندگی لایه ها
- • تست اشتعال پذیری و مقاومت در برابر آتش
برای تست مقاومت سایشی یک تسمه نقاله، بخش کوچکی از آن را روی یک ورق ساینده در حال حرکت قرار می دهند. همچنین کارخانه های معتبر دارای آزمایشگاه مجهز با تجهیزات تست دقیق مانند رئومتر، دستگاه تست جهانی، ویسکومتر مونی و دانسی متر الکترونیکی هستند.
استانداردهای تولید تسمه نقاله
تولید تسمه نقاله باید مطابق با استانداردهای بین المللی انجام شود تا کیفیت و ایمنی محصول تضمین گردد. مهمترین این استانداردها عبارتند از:
| استاندارد | سازمان/کشور | موارد پوشش داده شده |
|---|---|---|
| ISO 14890 | سازمان بین المللی استاندارد | تسمه های نقاله لاستیکی |
| DIN 22102 | آلمان | تسمه های نقاله با لایه های پارچه ای |
| CEMA | انجمن سازندگان تجهیزات نقاله آمریکا | طراحی سیستم های نوار نقاله |
| ISO 340 | سازمان بین المللی استاندارد | مشخصات اشتعال پذیری تسمه نقاله |
| ASME B20.1 | انجمن مهندسین مکانیک آمریکا | استاندارد ایمنی برای نوار نقاله ها |
| ISO 5284 | سازمان بین المللی استاندارد | فهرست اصطلاحات معادل تسمه نقاله |
سیستم های کنترل و تضمین کیفیت در کارخانه های معتبر دارای اعتبار ISO 9001، ISO 14001 و OSHAS 18001 هستند. رعایت این استانداردها تضمین کننده کیفیت و ایمنی محصولات است.
انتخاب قطعات و تجهیزات در تولید تسمه نقاله
در فرآیند تولید تسمه نقاله، انتخاب قطعات و تجهیزات مناسب نقش مهمی در کیفیت نهایی دارد. اجزای اصلی یک سیستم تسمه نقاله عبارتند از:
- • تسمه: اصلی ترین بخش که باید متناسب با نوع مواد حمل شونده انتخاب شود.
- • درام ها (غلطک ها): شامل درام محرک و درام انتهایی که تسمه را به حرکت درمی آورند.
- • الکتروموتور و گیربکس: قلب محرک سیستم که سرعت و گشتاور را تنظیم می کند.
- • رولیک ها: به عنوان پایه های نگهدارنده تسمه و بار عمل می کنند.
- • شاسی: ساختار نگهدارنده دستگاه که استحکام لازم را تأمین می کند.
کاربردهای تسمه نقاله تولید شده
تسمه های نقاله تولید شده در صنایع مختلفی کاربرد دارند:
- • صنایع معدنی و معادن: برای حمل و نقل مواد فله مانند زغال سنگ، سنگ آهن و مواد معدنی.
- • صنایع تولیدی و کارخانه ها: برای جابجایی مواد در خطوط تولید و مونتاژ.
- • صنایع غذایی و دارویی: برای انتقال مواد غذایی، بطری ها و محصولات بسته بندی شده.
- • صنعت لجستیک و انبارداری: برای جابجایی بسته ها و کالاها در مراکز توزیع.
- • فرودگاه ها: برای انتقال بار و چمدان های مسافران در سیستم های حمل بار.
نتیجه گیری
تولید تسمه نقاله فرآیندی پیچیده و تخصصی است که نیازمند دانش فنی، تجهیزات پیشرفته و مواد اولیه با کیفیت می باشد. انتخاب مواد اولیه مناسب، طراحی صحیح و کنترل کیفیت دقیق در تمام مراحل تولید، تضمین کننده کیفیت و عملکرد نهایی تسمه خواهد بود.
شرکت ایران ویرا با سال ها تجربه در زمینه تولید تسمه نقاله صنعتی، تمامی مراحل تولید را با رعایت بالاترین استانداردها و با استفاده از مواد اولیه مرغوب انجام می دهد. محصولات این شرکت با گذراندن موفقیت آمیز آزمایش های کنترل کیفیت، آماده ارائه به صنایع مختلف کشور می باشند.
.png "لوگو ایران ویرا")